Zmarł profesor Andrzej Trautman, który położył podwaliny pod wykrycie fal grawitacyjnych

4 marca 2026, 14:32

Przed tygodniem, 27 lutego, w wieku 93 lat zmarł profesor Andrzej Trautman, człowiek, który rozstrzygnął jeden z największych dylematów Alberta Einsteina. Polski fizyk mając zaledwie 25 lat udowodnił, że fale grawitacyjne to nie tylko matematyczne ciekawostka, ale obiekty, które fizycznie istnieją, przenoszą energię i informację, a zatem można je wykryć. Jego prace, wzbogacone później o rozwiązanie Robinsona-Trautmana, które opisuje rozchodzenie się fal grawitacyjnych, stały się jednym z teoretycznych fundamentów budowy detektorów LIGO i VIRGO i doprowadziły do zarejestrowania fal grawitacyjnych.



Biometryka na słuch?

14 kwietnia 2009, 10:24

Niewykluczone, że najnowsze osiągnięcia technologiczne znacząco utrudnią życie oszustom czy złodziejom telefonów komórkowych. Specjaliści zastanawiają się bowiem nad przydatnością emisji otoakustycznej (OAE) w technologiach biometrycznych.


Udany atak na GPS 'Białej róży'

30 lipca 2013, 10:41

Profesor Todd Humphreys z University of Texas, jeden z najwybitniejszych badaczy bezpieczeństwa GPS, zaprezentował wraz ze swoimi studentami, w jaki sposób można oszukać system GPS zainstalowany na pokładzie luksusowego jachtu. Badania zostały przeprowadzone w bieżącym roku na Morzu Jońskim, a ofiarą ataku, na który kapitan wyraził zgodę, padł 65-metrowy jacht "Biała róża". Uczeni pokazali jak łatwo można przesłać do systemu GPS fałszywy sygnał


Odchody wielorybów niezwykle istotnym składnikiem łańcucha pokarmowego

29 sierpnia 2018, 13:11

Odchody waleni okazują się niezwykle ważnym elementem morskiego łańcucha pokarmowego i cyklu obiegu węgla. Rola, jaką odgrywają, wzmacnia zarówno argumenty ekologiczne jak i ekonomiczne za utrzymaniem zakazu polowań na wieloryby.


Naukowcy trafili na ślad jednego z najstarszych zalążków planety w Układzie Słonecznym?

16 czerwca 2026, 12:41

Meteoryty z grupy angrytów od dawna fascynują naukowców. To jedne z najstarszych skał magmowych w Układzie Słonecznym, powstały zaledwie 3-4 miliony lat po skondensowaniu pierwszych ciał stałych z mgławicy słonecznej. Przez lata specjaliści zastanawiali się, skąd pochodzą. Nowe badania sugerują, że ich macierzyste ciało mogło być znacznie większe, niż dotychczas sądzono, porównywalne rozmiarami z Księżycem.


Sztuczny mustang

12 maja 2009, 08:37

Kontakt z koniem działa cuda podczas terapii dzieci i dorosłych z różnymi schorzeniami, bardzo często wyzwaniem bywa jednak wejście czy wsadzenie danej osoby na grzbiet zwierzęcia. Mając to na uwadze, naukowcy z Baylor University zbudowali mechanicznego mustanga.


Kokaina błyskawicznie zmienia mózg

26 sierpnia 2013, 10:16

Przyglądając się płatom czołowym myszy na poziomie komórkowym, naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego zauważyli, że po jednej dawce kokainy następuje szybki wzrost stabilnych kolców dendrytycznych. To istotne, bo między nimi a zakończeniami aksonalnymi tworzą się synapsy aksodendrytyczne.


W mózgach uzależnionych od kokainy występuje więcej neuronów oreksynowych

13 września 2018, 10:24

Badania na szczurach uzależnionych od kokainy wykazały, że występują u nich długoterminowe wzrosty liczebności neuronów wydzielających oreksynę - neuropeptyd regulujący sen i czuwanie czy apetyt. Wg naukowców, to właśnie to zjawisko może leżeć u podłoża uzależnienia.


Wirus zapalenia wątroby typu C (HCV)

Nowy lek na zapalenie wątroby typu C

7 czerwca 2009, 10:04

Telaprevir, eksperymentalny lek z grupy inhibitorów proteaz, daje doskonałe rezultaty w leczeniu wirusowego zapalenia wątroby typu C (WZW C) - informują badacze z Duke University. Właśnie zakończyła się kolejna faza testów klinicznych preparatu.


Zatyczka z ucha pozwala odtworzyć losy walenia

17 września 2013, 12:58

Analizując zatyczki z uszu martwego 12-letniego płetwala błękitnego, naukowcy odtworzyli jego losy: profile hormonów i ekspozycję na zanieczyszczenia w ciągu całego życia.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk